'Mijn Amerika' - Uit de letterbak der herinneringen

Een voorpublicatie uit het Mijn Amerika-nummer van DW B. Samensteller Arnoud van Adrichem schept in zijn verbeelding een monster waarvan we houden, dat we tegelijkertijd koesteren en verachten. Astrid Lampe, Erwin Jans, Tom van de Voorde, Dirk van Weelden, Dirk de Schutter, Ingrid Hoogervorst, Atte Jongstra, Lucas Hüsgen, Arjen Duinker scheppen de verenigde staten van Mijn Amerika uit americana, Sean Penn, Dirk Diggler, cold turkey, Leadbelly, four-letter words, G.I. Joe, Kenneth Patchen, rednecks...
 

Uit de letterbak der herinneringen. Amerika van a tot z

 

A
Woody Allen is een van mijn favoriete regisseurs. Manhattan en Deconstructing Harry vind ik heerlijk ontspannende films. Ik laat me altijd opnieuw verleiden door de manier waarop Allen zichzelf als onverbeterlijke neuroot portretteert en ensceneert, en door de buitengewone vrouwen die hij altijd opnieuw weet te strikken: de immer aan zichzelf twijfelende Diane Keaton in Manhattan, de bedeesde Mia Farrow in The Purple Rose of Cairo, de begeerlijke Scarlett Johansson in Match Point, de hysterisch-getormenteerde Penélope Cruz in Vicky Cristina Barcelona. En dan zijn onovertroffen oneliners: ‘Not only is there no God, but try getting a plumber on weekends.' Of: ‘I can't listen to that much Wagner. I start getting the urge to conquer Poland.'

(Of: Edward Albees Who's Afraid of Virginia Woolf? in de filmversie met Richard Burton en Elizabeth Taylor.)

 

B
Is er een beruchter vliegtuig dan de B-29? De niet-aflatende vluchten boven Vietnam en Cambodja werden voorafgegaan door de rampzalige vluchten van Enola Gay en Bockscar, die Little Boy en Fat Man dropten boven Hiroshima en Nagasaki. Laten we niet vergeten dat de VS het enige land is dat tot twee keer toe de atoombom heeft ingezet. Harry Truman was president.

(Of: Bretton Woods.)


C
Chicago is een van mijn favoriete steden. Mooier, aantrekkelijker dan New York, met de prachtige North Lake Shore Drive en Michigan Avenue, met de Wrigley Building, de Sears Tower, het Institute of Technology van Mies van der Rohe, het John Hancock Center en het paviljoen van Frank Gehry in Millennium Park. En in het zuiden van Chicago, in de wijk waar de University of Chicago ligt, het Robie House in prairiestijl van Frank Lloyd Wright. Vanaf het strand aan het meer naar de skyline kijken is een onbeschrijflijke ervaring. Hoe het horizontale en het verticale elkaar ontmoeten, stad en meer, steen en water. En de kleine theaters, en de muziekcafés, en de diverse wijken met uitstekende restaurants. In mei 1983 heb ik in Chicago mijn eerste lezing ooit gegeven: aan DePaul University over de metafoor bij Heidegger en Lacan.

(Of: Cassius Clay.)


D
Dallas en Dynasty: maakten deel uit van de eerste generatie soaps die in de jaren 1970 de wereld veroverde. En de aanvankelijke discussie over alles wat van ginds komt: zal het aanslaan in Europa? Dezelfde vraag met betrekking tot McDonald's, de rookvrije ruimtes, publieke schietpartijen, reality-tv... Steevast luidt de eerste reactie: wij in Europa, wij zijn beschaafd, wij doen daar niet aan mee, wij hebben een eetcultuur enzovoort. En steevast zwichten we voor dat gebrek aan beschaving. Wat we zelf doen, doen we beter: Thuis en Familie, Quick, Big Brother, Temptation Island...

(Of: Donald Duck.)


E
Economische crisis: 1.600 miljard dollar bedraagt de schuld van 2009. De totale schuld bedraagt meer dan 3.000 miljard dollar. Als een biljet van 1 dollar de dikte heeft van een tiende van een millimeter, dan spreken we over een toren van 300.000 kilometer, precies de afstand van de aarde naar de maan. Ondanks deze duizelingwekkende cijfers blijven wij de VS toch beschouwen als het machtigste land ter wereld.

(Of: Elvis.)


F
The four-letter word that conquered the world. Gretig in de mond genomen door de zogenaamd mondige jeugd van tegenwoordig. Misschien moeten we eens nagaan welke talen erin slagen in de woordenschat van een vreemde taal binnen te dringen: het Duits met ‘Sturm und Drang', het Arabisch met ‘jihad', het Hebreeuws met ‘shoah', het Nederlands met ‘apartheid'.

(Of: Bobby Fischer.)


G
Van 1981 tot 1983 studeerde ik filosofie aan Georgetown University in Washington, DC. Ik woonde met mijn toenmalige vrouw in Arlington, Virginia, in North Piedmont Street. Ik ben er heel gelukkig geweest. De Washington Mall met de musea, met het Witte Huis en het Capitool, met het Lincoln en Jefferson Memorial en het Washington Monument is een heel inspirerende plaats. Georgetown is een erg Europees aandoende wijk met cafés, restaurants, antiekwinkeltjes en boekhandels; aan de universiteit, gerund door jezuïeten, heb ik volop genoten van het Angelsaksische studiesysteem: de seminaries met een beperkt aantal studenten, de lees- en schrijfopdrachten.

(Of: Al Gore.)


H
Hannah Arendt heeft mijn kijk op (de geschiedenis van) de VS enorm beïnvloed, vooral haar werk On Revolution, waarin ze betoogt dat de veelgeprezen Franse Revolutie eigenlijk mislukt is en dat de enige echt gelukte revolutie zich voltrokken heeft bij de onafhankelijkheid van de VS. De Amerikaanse Revolutie is geslaagd omdat ze een neerslag gevonden heeft in de Amerikaanse constitutie; de Franse Revolutie heeft zich verslikt in het sociale vraagstuk en begrijpt de volkssoevereiniteit als de uitdrukking van een algemene wil. De Franse Revolutie is uitgemond in terreur, omdat ze wilde inspelen op de altijd wisselende wil van het volk en geen antwoord vond op de door honger en armoede gedreven massabeweging. Arendts grote bewondering voor de Founding Fathers vind ik terug in de speeches van Barack Obama.

(Of: Hash & heroin.)


I
‘Call me Ishmael': de openingszin van Moby Dick, die een aandoenlijke hulde krijgt in het wonderlijke verhaal Matilda van Roald Dahl. Maar the all American novel bevat wel meer verbluffende passages. Gevraagd naar de reden waarom hij op walvisvaart vertrekt, verwijst Ishmael naar de schikgodinnen, die voor hem een heel bijzonder programma hebben uitgestippeld.

I take it that this part of the bill must have run something like this:
"Grand Contested Election for the Presidency of the United States.
"WHALING VOYAGE BY ONE ISHMAEL.
"BLOODY BATTLE IN AFFGHANISTAN."

Dat een bloedige strijd in Afghanistan ooit de inzet zou vormen van het Amerikaanse presidentschap, kan alleen aan de vrijheidsminnende geest van Herman Melville ontspruiten. Zoals de diepzinnige verhalen over Billy Budd, Sailor en Bartleby, the Scrivener. (Hier mag de uitspraak van Žižek niet ontbreken: ‘Wat in Europa het dichtst in de buurt van Afghanistan komt, is zoiets als België ...')

(Of: IMF.)


J
Jazz: Miles Davis, John Coltrane, Charlie Parker, Dave Brubeck, Thelonious Monk. Ik hou van de energieke jazz, maar misschien nog het meest van de luie, lijzige, feminiene stem van Chet Baker in licht weemoedige liedjes als ‘My Funny Valentine' en ‘I Fall In Love Too Easily'.

(Of: Thomas Jefferson.)


K
Katrina: is er een huiveringwekkender symbool van menselijke nalatigheid? De verschrikkelijkste wervelstorm uit de geschiedenis van de Caraïben raast door een stad die jarenlang verzuimd heeft zich op de extreme gevolgen van de klimaatverandering voor te bereiden. Mensen als overbodig afval behandelen is een kenmerk van totalitaire regimes. Dat deze wervelstorm toevallig de naam ‘Katrina' toegewezen kreeg, zet het sarcasme van deze noodlottige gebeurtenis nog extra in de verf. Katharina betekent de zuivere, maar er is niets zuivers aan dit onheil. En een katharsis?

(Of: Ku Klux Klan.)


L
Weinig spreekt meer tot mijn verbeelding dan de expeditietocht van Lewis en Clark: in 1804 vertrokken ze vanuit Saint Louis westwaarts. Ze voeren de Mississippi en de Missouri af, overwinterden in de barre vlakten van wat nu North Dakota heet, en zochten een doorgang naar de Stille Oceaan. Ze waren waarschijnlijk de eerste blanken in dit gebied. De noordelijke doorgang, de zogenaamde Oregon Trail, is de meest doenbare; in het zuiden moet je eerst door de sneeuw van de Rocky Mountains en dan door de woestijn van Nevada. In Saint Louis bevindt zich onder de Arch een fantastisch museum gewijd aan de ontdekking en verovering van het westen.

(Of: Abraham Lincoln.)


M
Mohicans: alleen de naam rest nog. En de roman van James Fenimore Cooper, en de film met Daniel Day-Lewis. De uitroeiing van de Native Americans is misschien de grootste schanddaad uit de wanhopig treurige geschiedenis van de menselijke soort. We hebben nauwelijks een naam voor die mensen, tenzij het abusieve ‘indianen' of het beschamende ‘roodhuiden'. Tientallen miljoenen zijn gestorven na de invasie van de blanken. We hebben ook geen naam voor die gruwel. Apache, Blackfeet, Cherokee, Cheyenne, Comanche, Creek, Crow, Delaware, Hopi, Huron, Lakota, Natchez, Navajo, Pawnee, Shoshone:

‘Verbracht ins
Gelände
mit der untrüglichen Spur:
Gras, auseinandergeschrieben.'
Paul Celan, ‘Engführung'

(Of: Michael Moore.)


N
Nine Eleven. Elke datum bergt as. Elf september gedenkt niet alleen de aanslag op de Twin Towers in New York en op het Pentagon in Washington, maar ook de geboorte van Theodor W. Adorno, die de as van de Holocaust in zijn naam droeg, en de moord op Salvador Allende. We dienen ons met Derrida af te vragen of Nine Eleven het begin is of het einde van een tijdperk. Misschien sluit de aanslag door Al Qaeda het tijdperk van de traditionele oorlogsvoering af en zullen we later met weemoed terugdenken aan de tijd toen men nog bommen gooide, en nog niet met biochemische wapens streed of virussen losliet op computers. Arendt zou ons eraan herinneren dat het onvoorwaardelijke medeleven met de slachtoffers van de aanslagen politiek geen enkele betekenis heeft; in politiek kunnen we niet om de bekentenis heen dat niet alleen de daders een verpletterende verantwoordelijkheid dragen.

(Of: Neverland.)

 

LEES VERDER IN DWB 3 - Mijn Amerika

Tags:
Geplaatst door Dirk De Schutter op 22-06-2010
Verwante berichten
Feuilles volantes
Reacties
Er werden nog geen reacties geplaatst.
Geef uw mening