Portugese schrijver en Nobelprijswinnaar José Saramago (87) overleden

De Portugese auteur en Nobelprijswinnaar José Saramago is vanmorgen op 87-jarige leeftijd overleden in zijn woning op Lanzarote, nadat hij onwel was geworden aan het ontbijt. Saramago leed de laatste tijd aan leukemie. Tot zijn bekendste werken behoren De stad der blinden en Het evangelie volgens Jezus Christus.  Recent verscheen van zijn hand nog De tocht van de olifant evenals een bundeling van zijn blogs. Saramago was een notoir atheïst en behield levenslang zijn communistische inspiratie. In 1974 was Saramago een voorvechter in de Anjerrevolutie die het dictatoriale regime van Salazar van zijn voetstuk deed tuimelen.  Saramago liet zich later ook regelmatig opmerken door boude politieke uitspraken en verbaal vuurwerk.

Saramago werd in 1922 geboren in het dorpje Azinhaga, in een armoedig gezin van dagloners. Zijn jeugd bracht hij door in Lissabon. Zijn universiteitsstudies werkte hij niet af. Later studeerde hij halftijds en ging hij aan de slag als metaalbewerker. Zijn eerste roman verscheen in 1947: Land van de zonde. Pas 20 jaar later kwam hij met een nieuwe roman. Ondertussen werkte hij als journalist. Opvallend is dat zijn werk pas waardering kreeg toen hij al ruim vijftig jaar was. Hij beleefde zijn doorbraak met romans als Memoriaal van het klooster en Het jaar van de dood van Ricardo Reis. Zijn oeuvre kreeg vertalingen in meer dan 20 talen en in 1998 ontving hij de Nobelprijs voor Literatuur. De Mexicaanse schrijver Carlos Fuentes reageerde toen: "En eigenlijk verdiende hij ook die voor de vrede".

In 1992 veroorzaakte Saramago schandaal in Portugal met Het evangelie volgens Jezus-Christus, waarin hij Jezus opvoerde terwijl hij zijn maagdelijkheid verloor aan Marie-Magdalena en gebruikt werd door God om zijn heerschappij over de wereld te vestigen. Saramago verliet vervolgens Portugal om zich te vestigen in Lanzarote, een van de Canarische eilanden. 

Een relletje ontstond ook omtrent zijn recent verzamelde blogs in El Cuaderno, waarin hij bij herhaling kritisch was over de Italiaanse premier Silvio Berlusconi. Zijn Italiaanse uitgever Einaudi weigerde daarom het boek uit te geven. Het boek verscheen in Nederlandse vertaling als De andere kant (zie de recensie bij De Reactor).

Bij de voorstelling van zijn laatste boek Caim, noemde Saramago de bijbel dan weer een "handboek voor slechte moraal". De roman Caim was een ironische hervertelling van het verhaal van Kain, zoon van Adam en Eva, die zijn broer Abel om het leven bracht. De auteur van De stad der blinden zei dat de samenleving wellicht beter af zou geweest zijn zonder het heilige boek. Zie meer details bij El Pais en dit gesprek van destijds bij het magazine MO*  (cartoon: Sergei)

Tags: Wereldliteratuur, Literaire prijzen, Obituaries
Geplaatst door Dirk Leyman op 18-06-2010
Verwante berichten
Reacties
Er werden nog geen reacties geplaatst.
Geef uw mening