FEUILLES VOLANTES - Het einde van de uitgever

Tot voor enkele jaren kwam hij nog wel voor. De uitgever die in zijn gedistingeerde kantoor, gezeten aan een mahoniehouten Engels bureau, met een cognac in de hand de schrijver in audiëntie ontving. Hij bepaalde wat goed was voor hem en voor de lezer. Zoals het einde van het boek - of van het lezen - nu al zo vaak van ongeveer alle e-kansels is geroepen, zo lijkt er ook onherroepelijk een einde aan het oude uitgeven te zijn gekomen. Her en der worden nieuwe uitgeefconcepten gelanceerd, gebaseerd op wat een ‘drastische paradigmawissel' heet. Moeten we rouwig zijn om het verdwijnen van de oom-uitgever? Misschien toch een beetje.

 

Crowd funding
Toen enkele jaren geleden de digitale revolutie een Elysisch veld van nieuwe mogelijkheden openlegde, had iedereen de mond vol van Web 2.0-toepassingen, waarbij de consument zonder restricties van hogerhand of buitenaf de snoepjes zou kunnen nuttigen. In de uitgeefwereld sprak iedereen over printing on demand (POD). Je laat als schrijver zelf je boeken drukken, geen exemplaar blijft onverkocht, je brengt het boek zelf aan de man, zonder tussenkomst van agent, uitgever of boekhandel, er zijn geen exuberante productie- of marketingkosten - kortom, de klassieke uitgever was ten dode opgeschreven.
In 2010 heeft iedereen met wat gezond verstand ingezien dat de ‘iedereen uitgever'-Gleichschaltung geen al te heilzame piste is gebleken. Als je afgaat op de omzetcijfers van de gevestigde uitgeverijen lijken lezers nog steeds een professionele benadering te willen accepteren, en kun je niet om de vaststelling heen dat POD een randfenomeen is gebleven, dat prima bleek voor het verslagje van de familiereis of de belevenissen van de petanqueclub. Dat zijn zonder twijfel eerbare onderwerpen, maar een groot publiek staat daar toch niet op te wachten. Nee, de zoektocht naar nieuwe uitgeefconcepten loopt over andere paden, zij het natuurlijk dat steeds meer digitale mogelijkheden worden benut om die uitgeefconcepten leefbaar te maken.
TenPages.com bijvoorbeeld werkt volgens het idee van crowd funding. Het bedrijf wil aspirant-schrijvers als intermediair een duw in de rug geven en bracht bij de Bredase uitgeverij Reality Bites in het najaar van 2010 een eerste door lezers-aandeelhouders gefinancierd boek uit, Ik date maar wat van Suzanne Buis, chicklit nota bene. Ook voor zestien andere manuscripten werden (tot oktober 2010) 2.000 aandelen verkocht. Initiatiefneemster Valentine van der Lande zegt ‘overweldigd' te zijn door het succes van het concept: ‘We hebben nu zestien boeken in diverse genres, van true crime tot kinder- en jeugdboeken en literatuur. Dat is boven verwachting en bewijst dat het model werkbaar is.'
Hoe werkt het? Op de site TenPages.com kun je de eerste tien bladzijden van zo'n 250 manuscripten lezen. Daarna kun je een aandeel van vijf euro kopen. Als er 2.000 aandelen zijn verkocht en er dus 10.000 euro is ingezameld, trekt TenPages.com naar een (echte) uitgever, die het boek op de markt brengt. Op die manier zijn de risico's van de uitgave gespreid. Van der Lande: ‘Vanaf het moment dat er 5.000 exemplaren over de toonbank zijn gegaan van een boek van 20 euro, speelt de aandeelhouder quitte.' De auteur zelf krijgt redactionele begeleiding bij de uitgeverij die het manuscript publiceert, wat overigens de oorzaak is van het feit dat het vooralsnog bij slechts één gepubliceerd boek is gebleven. De uitgever blijft dus de laatste poortwachter om de kwaliteit van het product te bewaken, dat zullen alle spelers begrijpelijkerwijs wel benadrukken, maar de inbreng van het kapitaal van vriend en suikertante is voor de uitgeverij een nuttige zeeverzekering.
TenPages.com werkt dus als tussenpersoon, en vervult daarmee de facto de rol die ook een literair agent bekleedt, namelijk een uitgever overtuigen om te investeren in een boek. Dat TenPages.com dat doet door met 10.000 euro te zwaaien, is daarbij niet eens zo belangrijk. De constructie doet overigens gewoon denken aan de oude uitgever die wil dat de auteur eerst zelf 1.000 boeken afneemt, vooraleer mee risico te nemen - hoewel deze praktijk toch minder vaak lijkt voor te komen (of beter wordt verdoezeld).

 

 =====> Lees het integrale stuk op DW B, waarin deze rubriek van De papieren man tweemaandelijks verschijnt.

 

Verschenen in DW B 2010 5: Finisterre

Tags: Feuilles volantes, Uitgeverijen, Digitalisering
Geplaatst door Hans Cottyn op 04-01-2011
Verwante berichten
Feuilles volantes
Reacties
Er werden nog geen reacties geplaatst.
Geef uw mening